Speeches

Speech by Mr Jan Olbrycht (EPP-ED, Poland),
in the European Parliament,
on Tuesday, 4 July 2006

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny i Fundusz Spójności (zasady ogólne) - Ustanowienie Funduszu Spójności - Europejski Fundusz Społeczny - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego - Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT)



Jan Olbrycht (PPE-DE), sprawozdawca. – Panie Przewodniczący! Dzisiaj właśnie kończy się okres prac legislacyjnych nad pakietem rozporządzeń związanych z polityką spójności w latach 2007 - 2013. Wszyscy pamiętamy gorącą debatę na temat roli i znaczenia polityki spójności w Unii Europejskiej realizującej cele strategii lizbońskiej, a także próby stopniowego redukowania polityki spójności i wręcz jej renacjonalizacji.

Dzisiaj omawiamy te fakty w kategoriach historycznych, ale warto tutaj w Parlamencie Europejskim, stale przypominać, że realizacja zasady solidarności poprzez min. politykę spójności jest trwałym elementem funkcjonowania Unii Europejskiej. Mogą zmieniać się jej formy, dostosowywane do nowych celów, ale jej podważanie jest negowaniem podstaw funkcjonowania Wspólnoty. Realizacja polityki spójności to więc nie tylko wyznaczanie określonych funduszy i sposobów ich wykorzystania, ale przede wszystkim wyznaczanie jej aktualnych celów. Dostosowywanie metod i sposobów wdrażania, a następnie praktyczna realizacja działań.

Zgodnie z zapisami traktatowymi polityka spójności społecznej i gospodarczej może być realizowana przy pomocy wspólnych środków finansowych, ale również bez ich udziału, poprzez wspólne działania w różnych państwach członkowskich zmierzające do podobnych celów. Podejmowanie wspólnych działań, wykraczających poza granicę poszczególnych państw jest w aktualnie realizowanym okresie programowania zawarte w inicjatywie wspólnotowej Interreg, która obejmuje współpracę o charakterze przygranicznym, transnarodowym i międzyregionalnym. Doświadczenia związane z Interregiem wykazują, że inicjatywy transgraniczne podejmowane wspólnie przez władze lokalne i regionalne, kilku państw członkowskich mają dla nich ogromne znaczenie, tworzą sieci współpracy i budują wzajemne zaufanie. Można więc stwierdzić, że są to te działania, które przy użyciu niewielkiej ilości środków finansowych, tworzą bardzo dużą wartość dodaną.

Nowy okres programowania powinien wykorzystać te pozytywne doświadczenia i dlatego z jednej strony działania typowe dla Interreg zostały włączone w główny nurt polityki spójności w ramach celu III, a z drugiej powstała potrzeba stworzenia partnerom współpracy nowych możliwości prawnych i organizacyjnych. Stąd też nowatorska idea stworzenia nowego instrumentu prawnego, który byłby pomocny we wszelkiego typu działaniach przygranicznych, transnarodowych i międzyregionalnych. Istota tej inicjatywy zawiera się również w tym, by dać partnerom współpracy, którzy nie zawsze korzystają z funduszy europejskich narzędzie, które ułatwi im organizację różnych działań, w tym usług publicznych o charakterze trnsgranicznym.

Zgodnie z przedkładanym rozporządzeniem władze publiczne i stworzone z ich udziałem podmioty publiczne, a więc władze rządowe, regionalne, lokalne będą mogły na terenie Unii Europejskiej po uzgodnieniu celów i zasad współpracy podpisać stosowną umowę zwaną w rozporządzeniu konwencją, zarejestrować nową instytucję jako Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej i uzyskać dla niej status osoby prawnej. Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej posiadające osobowość prawną, byłoby uznawane na terenie całej Unii Europejskiej po powiadomieniu wszystkich państw członkowskich.

Nowe rozporządzenie wprowadza nowy byt prawny, dlatego też mając do czynienia z zagadnieniami ustrojowymi napotykało na wiele uwag, wątpliwości czy wręcz protestów. Praca nad rozporządzeniem była przykładem konsekwentnego dążenia do kompromisowych rozwiązań, wymagających wielokrotnie ustępstw i trudnych decyzji. Warte podkreślenia jest wypracowane rozwiązanie gwarantujące państwom członkowskim pełną kontrolę nad tworzeniem i funkcjonowaniem EUWT. Osiągnięty kompromis nie zmienił charakteru nowego rozwiązania i jego nowatorskiej formy.

Dzisiejsze głosowanie jest ukoronowaniem prac legislacyjnych, otwarciem nowych możliwości, ale przede wszystkim jest formą docenienia wszystkich tych, którzy od wielu lat budowali prawdziwie europejską, zdecentralizowaną współpracę międzynarodową. Jako poseł sprawozdawca z kraju, który stał się członkiem Unii Europejskiej w ostatnim rozszerzeniu, miałem okazję zapoznać się z zawiłością procesu legislacyjnego i dlatego chciałbym szczególnie podziękować za bardzo konstruktywną i pozytywną współpracę przede wszystkim Pani Komisarz Danucie Hübner, przedstawicielom Dyrekcji Generalnej (DG REGIO), przedstawicielom kolejnych prezydencji, a w szczególności prezydencji austriackiej, sekretariatowi Komisji Rozwoju Regionalnego i doradcom politycznym, a także moim współpracownikom i ekspertom z Polski.