Toespraken

Toespraak van de heer Iñigo Méndez de Vigo (EVP-ED, Spanje),
in het Europees Parlement,
op dinsdag, 11 januari 2005

Grondwet voor Europa





Méndez de Vigo (EVP-ED), rapporteur. – (ES) Mijnheer de Voorzitter, tijdens de laatste plenaire vergadering van de vorige zittingsperiode gunde mijn fractie mij de eer het woord te voeren in een plechtigheid die wij hier in dit Parlement gehouden hebben ter ere van Monnet, Schuman en Spinelli. Ik heb mij toen de vraag gesteld wat de visionaire grondleggers van Europa van de huidige fase van de Europese integratie en de Europese Grondwet zouden denken.

Zoals ik toen ook al zei en hier vandaag herhaal, denk ik dat zij hun ogen niet zouden kunnen geloven, aangezien de Grondwet het verdeelde Europa van de broedertwisten ver achter zich laat en de vrede in ons continent bekrachtigt. Of om de mooie metafoor van de heer Geremek te gebruiken: met deze Grondwet worden de twee Europa’s aan elkaar genaaid.

Het Europa van de totalitaire regimes heeft plaats gemaakt voor een Europa dat - zoals in deze Grondwet is verankerd - zijn wortels heeft in democratische regeringsstelsels die de grondrechten eerbiedigen. Na het Europa van de rantsoenbonnen biedt deze Grondwet garanties voor een voorspoedig en welgesteld Europa. In plaats van een Europa dat als het ware van de aardbol was verdwenen, voorziet deze Grondwet in een solidair Europa, hetgeen duidelijk blijkt uit de enorme golf van solidariteit waarmee wij gereageerd hebben op die andere, vreselijke golf die het Aziatische continent heeft geteisterd. De Grondwet stelt nu reeds de nodige instrumenten ter beschikking - en zal dat ook in de toekomst blijven doen - om de rol van Europa in de wereld te versterken.

Mijns inziens zijn wij met deze Grondwet aangekomen op een punt waarvan geen terugkeer meer mogelijk is. Net zoals de Grondwet van mijn land nog niet zo lang geleden als Grondwet van de eendracht fungeerde en ons de weg naar de toekomst opende, zal deze Europese Grondwet ons, Europeanen, in de gelegenheid stellen om samen voortgang te maken met de totstandkoming van een gemeenschappelijk beschavingsproject.

De waarde van de Europese Grondwet zit hem in het feit dat alle dubbelzinnigheid overboord wordt gezet. In dit document wordt voor het eerst een definitie gegeven van de Europese Unie als Unie van staten en burgers. Dat leidt in het geheel niet tot een verzwakking van de staten, aangezien de bevoegdheden van de Unie afkomstig zijn van de staten. Ook aan de nationale grondwetten wordt geen afbreuk gedaan. Integendeel, de kracht van de Europese Grondwet heeft juist haar wortels in de kracht van de nationale grondwetten.

Met deze Grondwet bewijst Europa dat het veel meer is dan een markt. Europa is uiteraard een markt - overigens een belangrijk aspect van de integratie -, maar het is veel meer dan dat: het is een gemeenschappelijk beschavingsproject dat gegrondvest is op de religieuze, culturele en humanistische tradities van Europa, zoals in de eerste zin van de preambule wordt benadrukt. De Grondwet is gebaseerd op de waarden van vrijheid en menselijke waardigheid en op het Handvest van de grondrechten.

Anderzijds richt de Grondwet zich ook op een welbepaald economisch stelsel: een kapitalistisch systeem met een sociale dimensie. Als wij de geschiedenis van Europa er op naslaan, komen wij al snel tot de conclusie dat deze voor de hand liggende keuze vijftig jaar geleden verre van vanzelfsprekend was.

Daarom ben ik van oordeel, mijnheer de Voorzitter, dat vele van de vaandels die dit Parlement de laatste jaren heeft geplant thans net zo fier overeind staan als de vaandels daar achter in de zaal. Toen ik dertien jaar geleden lid werd van dit Parlement, was het nog een raadgevende vergadering. Nu niet meer. Toen ik tot dit Parlement toetrad, had iedereen de mond vol van het democratisch tekort van de Europese Unie. Ik denk dat deze term, nu wij over de Europese Grondwet beschikken, eens en voor altijd tot het verleden behoort. De Grondwet staat immers borg voor meer democratie, meer doeltreffendheid, meer duidelijkheid en meer transparantie, zoals mijn vriend Richard Corbett terecht heeft onderstreept.

Mijnheer de Voorzitter, dit document is het resultaat van jarenlange inspanningen van een grote groep mensen. Ik wil de namen van deze mensen hier vandaag in herinnering brengen: Emilio Colombo, Marcelino Oreja, Fernand Herman, Giorgio Napolitano, Olivier Duhamel, Antonio Seguro, Dimitris Tsatsos, Antoinette Spaak en zovele anderen die zich als leden van dit Parlement hebben ingezet voor hetgeen hier vandaag werkelijkheid wordt. Zij werden vaak versleten voor utopisten of dromers, maar vandaag gaan hun dromen, hun utopieën in vervulling. Wij mogen hier in dit Parlement dan ook bijzonder trots zijn op het werk dat wij hebben verricht.

Mijnheer de Voorzitter, acht jaar geleden verdedigde een toen nog jonge afgevaardigde hier in deze zaal het advies over het Verdrag van Amsterdam, dat volgens hem - zoals wij overigens al wisten - weliswaar niet perfect was, maar uiteindelijk slechts als een tussenstadium moest worden beschouwd. Net zoals hij toen deed, wil ik hier vandaag verwijzen naar Miguel de Cervantes, die aan het einde van zijn dagen, teleurgesteld in het leven, opmerkte dat een mens op bepaalde momenten moet kiezen om of weg of herberg te zijn. Wij kozen voor de weg en die weg heeft ons tot hier gebracht. Ik denk dat wij, Europeanen, de komende jaren in de comfortabele herberg van de Europese Grondwet over een doeltreffend instrument zullen beschikken om een Europa van vrede, vrijheid, rechtvaardigheid en solidariteit te waarborgen. Daarom zou ik het bijzonder op prijs stellen als dit Parlement morgen zijn goedkeuring zou hechten aan dit document, waarmee een nieuw tijdperk voor ons continent wordt ingeluid.

(Applaus)