Toespraken

Toespraak van de heer Hans-Gert Poettering
Voorzitter van de EVP-ED-Fractie
in het Europees Parlement
op woensdag, 12 februari 2003

Situatie in Irak




Poettering (EVP-ED). - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, de Europese Unie en het Noord-Atlantisch bondgenootschap staan op de rand van de afgrond. Europa biedt een treurige aanblik, maar in iedere crisis schuilt ook een kans. Daarom moeten we niet zeggen dat het Europees gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid niets voorstelt, dat het mislukt is. We moeten onze inspanningen juist intensiveren, zodat we een werkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid krijgen.

Daaraan moet echter een heldere analyse ten grondslag liggen. Die analyse is dat het probleem Saddam Hoessein is, die het bevel voert over een schrikbewind dat gebaseerd is op misdaad, terreur en moord. Commissaris, Irak is eigenlijk een rijk land, maar het wordt door zijn dictator leeggeplunderd. Wie het probleem dus bij de Verenigde Staten zoekt, die haalt oorzaak en gevolg door elkaar. Het probleem ligt bij de Iraakse dictator.

(Applaus)

Onze fractie is er vast van overtuigd dat massavernietigingswapens in handen van Saddam Hoessein een gevaar voor de regio en een bedreiging voor de vrede in de wereld vormen. Ontwapening moet plaatsvinden in het kader van de Verenigde Naties, als het kan vreedzaam, maar als het niet vreedzaam kan, dan moet het met militaire middelen gebeuren. De verantwoordelijkheid voor de vraag of dit met vreedzame of militaire middelen geschiedt, ligt bij Saddam Hoessein, de Iraakse dictator.

(Applaus)

U moet zich de chronologie van de gebeurtenissen maar eens voor de geest halen. De kern van de Europese en Atlantische onenigheid is het zelf gekozen isolement van de Bondsrepubliek Duitsland, waarvoor de huidige kanselier van de Bondsrepubliek Duitsland verantwoordelijk is.

(Applaus van rechts, interrupties)

De Duitse bondskanselier heeft tijdens de bondsdagverkiezingen om wat voor reden ook het zelf gekozen isolement van Duitsland bewerkstelligd doordat hij zei: - Wat de Verenigde Naties ook doen, wij zullen nooit meedoen!- Daardoor haalde hij de druk van Saddam Hoessein af en stelde hij zich anti-Europees op. Je overlegt toch eerst met de Europeanen voordat je openlijk op verkiezingsbijeenkomsten verklaringen met een dergelijke draagwijdte aflegt. Hij herhaalde dat vervolgens allemaal bij de deelstaatverkiezingen. Daarmee had hij echter geen succes wat het aantal stemmen betreft.

Dan is er een tweede chronologisch aspect, namelijk de Duits-Franse verklaring naar aanleiding van de feestelijkheden rond het Elysée-verdrag. Hier is in politiek-psychologische zin - ik zeg dit men name ook tegen onze Franse vrienden - ten onrechte de indruk ontstaan dat het Franse standpunt hetzelfde is als het Duitse standpunt. Frankrijk is echter altijd veel genuanceerder geweest, maar politiek gezien is die indruk wel gewekt.

Vervolgens was er de verklaring van de acht. Ik zeg u namens onze fractie: wij betreuren het dat men niet de communautaire procedure gevolgd heeft en wij kunnen dat niet goedkeuren. Inhoudelijk heeft de verklaring echter onze instemming. Zij was ook nodig om onze Amerikaanse partners een teken van onze vriendschap te geven.

(Applaus van het centrum en van rechts)

We staan nu voor de vraag: hoe moet het verder? Ik doe de suggestie om eens na te denken over de vraag hoe wij onze verhouding tot Amerika zien. Wanneer we de eenheid van Europa opvatten als iets dat tegengesteld is aan de Verenigde Staten van Amerika, dan bouwen we dit Europa op zand. Wij willen juist een partnerschap van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika, gebaseerd op gelijkwaardige samenwerking, op wederzijds deelgenootschap.

Natuurlijk stellen wij daarbij ook eisen aan onze Amerikaanse partners. Wij vinden het niet goed dat de Amerikaanse regering onder president Bush de verhouding van de Verenigde Staten met Europa in de eerste plaats bilateraal opvat, dat wil zeggen als een relatie Washington-Parijs, Washington-Londen, Washington-Rome, Washington-Madrid, Washington-Berlijn, enzovoort. Wij moeten de verhouding tussen de Verenigde Staten en Europa zo definiëren dat de Europeanen gemeenschappelijk handelen en dat de Europese instellingen de onderhandelingspartner voor de Amerikaanse regering zijn.

(Applaus)

Wanneer we dit gelijkwaardige partnerschap met Amerika niet ontwikkelen, dan druist dat ook in tegen het Amerikaanse belang. Dat zien we nu ook, omdat de Europese onenigheid namelijk gevolgen heeft voor het Noord-Atlantisch bondgenootschap. Ook de Amerikaanse regering en president Bush moeten inzien dat de eenheid van Europa ook in het belang is van de Verenigde Staten van Amerika.

Ik zou het een gevaarlijke ontwikkeling vinden - en mijn fractie vindt dat ook - wanneer we in Europa weer die oude assen zouden krijgen. Stelt u zich eens voor dat er aan de ene kant zoiets zou zijn als een gezamenlijke positie Parijs-Berlijn-Moskou - in deze dagen begint zich dat af te tekenen, al wil ik nog niet van een as spreken - en aan de andere kant Londen-Rome-Madrid-Washington. Het zou toch een schrikbeeld zijn wanneer Europa zich op die manier zou presenteren. Daarom moeten we in communautair kader naar buiten treden. Alles wat we nu doen, moeten we gemeenschappelijk doen.

Om die reden, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, steunt onze fractie uw beslissing om een top van staatshoofden en regeringsleiders bijeen te roepen.

Eén zin nog over Turkije: wanneer onze Turkse partners vragen om in onze planning op te nemen dat wij hun defensieve wapens ter beschikking stellen, kunnen wij, vind ik, een dergelijk verzoek, een dergelijke vraag niet afwijzen. Ik hoop dat we ook in deze kwestie tot resultaten komen.

(Applaus)

Ik wens het Raadsvoorzitterschap toe dat we aanstaande maandag drie dingen bereiken: een gemeenschappelijke positie van de Europeanen, overbrugging van de diepe kloof tussen ons en de Verenigde Staten en een signaal aan de Iraakse dictator dat hij moet ontwapenen. Hopelijk gebeurt dit op vreedzame wijze in het kader van de Verenigde Naties!

(Levendig applaus)