Toespraken

Toespraak van de heer Hans-Gert Poettering
Voorzitter van de EVP-ED-Fractie
in het Europees Parlement
op woensdag, 23 oktober 2002

Voorbereidende werkzaamheden met het oog op de bijeenkomst van de Europese Raad van 24/25 oktober te Brussel

Poettering (EVP-ED). - (DE) Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collegas, de politieke doelstellingen die hier zowel door de Raad als door de Commissie, bij monde van Commissievoorzitter Prodi en commissaris Verheugen, zijn gepresenteerd, hebben onze onvoorwaardelijke steun. Desalniettemin moeten we erop wijzen dat de Europese Unie zich in een zeer ernstige situatie bevindt. De vooruitzichten voor de Top in Brussel zijn, afgaande op wat men hoort, niet erg rooskleurig.

Ik wil graag namens onze fractie nog eens heel duidelijk naar voren brengen dat het altijd ons tijdpad is geweest de onderhandelingen voor het eind van dit jaar af te ronden, dan in maart of april de verdragen te ondertekenen en de toetreding in 2004 formeel haar beslag te doen vinden, zodat de kandidaat-lidstaten aan de Europese verkiezingen van 2004 kunnen deelnemen.

Nu had commissaris Verheugen het zojuist over Duitsland en Frankrijk. Ik ben het ermee eens dat het belangrijk is dat beide landen overeenstemming bereiken. Mijn fractie en ik vinden het echter een ernstige politieke vergissing dat er aan de afronding van de onderhandelingen nu nieuwe voorwaarden worden verbonden, dat men nu eerst een nieuw financieel kader voor de jaren na 2006 wil hebben, misschien zelfs al voor de periode ervoor. Ik wil erop wijzen - collega Böge heeft mij dat als begrotingsdeskundige nog eens bevestigd - dat over aanpassing van de financiële vooruitzichten en daarmee over het beschikbaar stellen van de voor de uitbreiding benodigde middelen tussen 2004 en 2006 volgens artikel 25 van het Interinstitutioneel Akkoord alleen op voorstel van de Commissie mag worden besloten. Voorts is er een gekwalificeerde meerderheid in de Raad nodig en een absolute meerderheid van de leden en drievijfde van het aantal uitgebrachte stemmen in het Europees Parlement.

Het Parlement speelt hierin dus ook een rol. Ik hoop van harte dat het zal lukken om nu in Brussel een akkoord te bereiken, zoals de voorzitter van de Raad, de heer Haarder, en ook commissaris Verheugen dat hebben verwoord. Als er namelijk in Brussel geen resultaat wordt geboekt, zullen de onderhandelingen vertraging oplopen. Ik wil namens onze fractie duidelijk stellen dat het voor ons onverantwoord zou zijn als de onderhandelingen werden vertraagd en niet voor het eind van dit jaar werden afgerond. Het is daarom een grote politieke vergissing nu opeens die nieuwe voorwaarden tevoorschijn te komen. Men had daarover veel eerder kunnen beginnen. Het zou tragisch zijn indien de kandidaat-lidstaten uiteindelijk de dupe zouden worden van het onvermogen van de Europese Unie om het eens te worden.

Ik ben het volkomen eens met wat commissaris Verheugen gezegd heeft, namelijk dat de kandidaat-lidstaten in de afgelopen jaren hun plicht gedaan hebben. In de Europese Unie hebben wij daarentegen door toedoen van enkele lidstaten niet gedaan wat noodzakelijk was. Het zou een vertrouwensbreuk jegens de kandidaat-lidstaten zijn als wij er nu in Brussel niet uit zouden komen. Ik doe een beroep op alle betrokkenen om het in Brussel eens te worden en de taak van het Deense voorzitterschap te verlichten, zodat we voor Kopenhagen de onderhandelingen kunnen afronden.

Er werd gewezen op het informeren van de bevolking. Ik kan met nadruk onderstrepen wat de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, en ook commissaris Verheugen daarover gezegd hebben. Commissaris Verheugen, het is belangrijk voor het Parlement om ook eens te horen hoe de Commissie de middelen die voor voorlichtingsactiviteiten zijn bestemd, nu eigenlijk aanwendt. Dan kunnen we onze burgers, die wij natuurlijk in dit proces mee moeten nemen, beter informeren over de wijze waarop deze middelen worden besteed.

Er zal in Brussel ook worden gesproken over Kaliningrad. De voorzitter van de Raads, de heer Haarder noemde dat. Natuurlijk is het noodzakelijk de transitproblemen voor Rusland op te lossen - dat Rusland daar veel belang bij heeft, dat staat buiten kijf - maar voor ons het ook belangrijk ervoor te zorgen dat Litouwen niet de indruk krijgt dat wij nu als Europese Unie buiten Litouwen om een beslissing nemen. Litouwen moet juist in zijn gevoel van soevereiniteit worden gesterkt. Alles wat uiteindelijk wordt besloten, moet de instemming van Litouwen hebben. We moeten ons ook houden aan de criteria van Schengen. In die zin raden wij aan om, ook met het oog op de veiligheid, flexibel te zijn bij het vinden van een oplossing met Rusland.

Het gaat echter niet alleen om de toegang tot de regio Kaliningrad. Daarachter ligt natuurlijk het grote Rusland. Er doen zich ook andere problemen voor aan de grens. Denkt u bijvoorbeeld eens aan het kleine grensverkeer tussen Polen en Oekraïne of aan het grensverkeer tussen Slowakije en Hongarije en Oekraïne. Ik acht het raadzaam om ook daar de veiligheid te garanderen maar tegelijkertijd door middel van flexibele oplossingen de mensen aan weerszijden van de grens de mogelijkheid te bieden elkaar te ontmoeten.

U zult in Brussel een verslag te horen krijgen van de voorzitter van de Conventie, de heer Giscard dEstaing. Voor onze fractie en ook voor onze partij als geheel, de Europese Volkspartij (christen-democraten) en de Europese Democraten is het tijdschema helder. Wij hebben dat nu ook op ons congres bekrachtigd. We willen dat de Conventie voor eind juni 2003 met een definitief voorstel komt en dan een korte Intergouvernementele Conferentie wordt gehouden, zodat we onder Italiaans voorzitterschap voor het eind van 2003 een verdrag van Rome of een grondwet van Rome kunnen vaststellen, een basisverdrag voor de Europese Unie. Daarom roepen wij alle betrokkenen op: laten we zo ambitieus zijn dat we ons aan dit tijdschema houden en het historische project van zowel de uitbreiding als een grondwet voor Europa binnen de ons gestelde tijd kunnen realiseren.

Dat is onze gezamenlijke plicht met het oog op een goede toekomst voor ons Europees continent.

(Applaus)